Kombinowałem czy może rozpocząć od rzeczy najważniejszych, a może klasycznie „po kolei”, a może jeszcze inaczej. Stanęło na tym, że jedną rzecz muszę wspomnieć zanim rozpocznę chronologiczny opis wycieczki.

Zła skala map – wszystkie duże mapy turystyczne miały opis 1:25000,  a rzeczywistości to były „30tki”. Mapy BNO [nie sprawdzałem czy wszystkie] też miały złą skalę.

To był właściwie jedyny poważny  błąd organizatora, ale jak łatwo się domyślić, konsekwencje miał spore. Dodać muszę, że z samego faktu, że taki babol się przydarzył, ja osobiście jakoś bardzo się nie denerwuję. Co do zasady więcej pretensji mam zawsze o jakieś świadome błędne zachowania, niż o przypadkową, nawet tak poważną wtopę. I o tym będzie jeszcze króciutko na samym końcu.

Teraz tak – żeby łatwiej zrozumieć relację wystarczy zakodować, że przez cały czas zawodów mapa sugerowała, że coś jest bliżej niż było w rzeczywistości. Dla przykładu odmierzone 4cm do zakrętu kazały nam na liczniku rowerowym pilnować dystansu 1000 metrów. A tak naprawdę to było 1200m.
Był jeszcze jeden wyjątek, gdzie było odwrotnie. Na sekcji gdzie przy pomocy azymutu i podanej odległości musieliśmy sami wyznaczyć 3 punkty. Całość była dość mocno skomplikowana, ale ważne jest tylko to że tam wszystkim zespołom wyznaczone punkty wyszły za daleko.
Do tego miejsca jeszcze w relacji dojdziemy, a teraz od początku.

Przedstartówka.
Zespołowo OK. Mieliśmy rozpisaną i przegadaną trasę, przepaki, dokładnie zaplanowane jedzenie. Nastawienie było super.
Osobiście chciałbym lepiej – w temacie treningu, ilości snu i tak ogólnie, to nie był najlepszy moment na zawody.

Start i E1 – bieg 12km
Tłumek przed godziną 8 zbiera się w strefie startowej. 20 czwórkowych zespołów to już jest fajny widok. Załapujemy się na grupowe zdjęcie, co jest dość istotne, bo przez następnych kilkanaście godzin ekipa foto nie zdoła nas dogonić i następne zdjęcie „dostaniemy” na mecie.
Odliczamy 3,2,1 i lecimy na etap 1 – biegowe 12km na mapie BNO po pięknych skalnych pagórkach w okolicy Morska.
Szybko, sprawnie, bez większych problemów nawigacyjnych kończymy ten etap pierwsi i ruszamy na rowery. Onnevalem i RaidAR są za nami 8 minut [dla lepszego obrazowania rywalizacji będę porównywał nas do tych pozostałych zespołów z pudła]

E2 – rowery 35km
Całonocny opad deszczu sprawił miłą niespodziankę. Piachy stały się ubite i „szybkie”. Łapiemy dwa punkty i pierwsza atrakcja – sekcja na mapie lidar. Robimy takie rzeczy na treningach, więc poszło sprawnie. Tu zobaczyliśmy, że chwilę za nami są Estończycy z zespołu ONNEVALEM.
Po Lidarze – Estończycy – 9 minut straty, RaidAR – 44 minuty straty.

Dalej jest PK18 – z gpsa wynika, że to my najechaliśmy go poprawnie, a stał trochę z boku. Doganiają nas Estończycy. Dalej chwilę jedziemy razem, ale już po chwili każdy robi swoje warianty.

Estończycy.
Tu przyda się akapit o Estończykach, bo kto ich trochę zna, mógłby pomyśleć, że warto by uczepić się ich ogona.
W rankingu światowym są na 25 miejscu, a w europejskim na 8 miejscu, a do nas przyjechali w jeszcze mocniejszym składzie, bo do Sandera Mirme i Aina Fjodorov-a dołączył Rain Eensaar i Reeda Tuula-Fjodorov, czyli mocarze z zespołu ACE La Sportiva, obecnie drudzy w rankingu światowym.
Reeda ma na koncie m.in. 2 miejsce w Mistrzostwach Świata ARWS, zwycięstwa w zawodach ARWS, 2 miejsce w Mistrzostwach Europy ARWS.
Rain Eensaar jest legendą. Fakt że przez prawie dobę prowadziliśmy z nim nawigacyjne potyczki jak równy z równym, jest chyba dla mnie największym  bonusem tych zawodów.
Rain m.in. ma na koncie 3 tytuły Mistrza Świata w Rogainingu, brąz i 2 srebra w Mistrzostwach Świata ARWS i medale we wszystkich kolorach z Mistrzostw Europy ARWS.

No więc przed PK 20 robimy wariant 30 sekund szybciej i bardzo się z tego cieszymy. Chwilę później kolejna minuta do przodu. Dalej czujnie i właściwie wspólnie dojeżdżamy do pierwszej strefy zmian.

E3 – bieg 16km
Przepak robimy w 6 minut [3 minuty szybciej od Estończyków], nie oglądamy się na legendy i uciekamy w krzaki. Trzy minuty przewagi to żadna przewaga kiedy goni Cię mistrz świata rogainingu. Nie mamy sobie nic do zarzucenia na tym etapie, ale Estończycy tną krzaki niesamowicie.
W połowie etapu dalej jednak jesteśmy razem i rozpoczyna się kolejna „atrakcja” czyli sekcja gdzie trzeba wyjść z mapy BNO i na turystycznej znaleźć 3 punkty, które przed startem należało samodzielnie nanieść na tą mapę przy pomocy podanych kątów i odległości od punktów z mapy BNO.
Skomplikowane? – trochę tak, a dodajcie teraz do tego fakt, że mapy miały błędną skalę.
Zrobił się niezły bajzel, większość zespołów sobie tam nie poradziła i organizator po zawodach w wyniku protestu skasował te punkty i odpowiednio odjął czasy. My się z tą decyzją nie zgadzamy, ale do tego odniosę się na końcu relacji.

Teraz opiszę jak my sobie poradziliśmy, i że nie był to żaden szczęśliwy traf, tylko spokojna nawigacyjna robota połączona z logicznym myśleniem i łapaniem się tego co wiemy i od czego możemy się odnieść.
Przed startem wszyscy wiedzieli, że coś w tym miejscu nie gra. Nikt jeszcze wtedy nie wiedział o złej skali map, ale przy wykreślaniu tych punktów wszystkim wychodziły różne wyniki. Były konsultacje z organizatorem i nawet zespoły między sobą próbowały rozkminić, kto to zadanie z geometrii zrobił najlepiej. Kiedy więc przeszliśmy z mapy BNO na dużą turystyczną to wiedzieliśmy, że trzeba to zrobić na spokojnie i „na węch”. Estończycy chyba jeszcze mniej wierzyli w to co sobie wykreślili i postanowili spokojnie potruchtać za naszymi plecami.
Na pierwszy ogień poszedł PK 39. Dobiegliśmy do wyraźnego zakrętu drogi i uderzyliśmy na pierwsze skały. Punkt mieliśmy zaznaczony trochę dalej, ale postanowiliśmy najpierw dla pewności przejść to co było bliżej. Trafiony – zatopiony i pierwsza ważna podpowiedź – ten punkt był bliżej niż nasze wyznaczenie.
PK 40 to była kolejna duża podpowiedź, bo to było źródełko, nazwane i ze zdjęciem tablicy informacyjnej. Nasze wykreślenie wychodziło dalej, więc po raz kolejny upewniliśmy się, że ostatniego punktu 41 też trzeba szukać bliżej, niż obliczenia nakazywały.
Tym to sposobem w pół godziny ogarnęliśmy sekcję azymutów i wróciliśmy na mapę bno, gdzie właściwie wspólnie z Estończykami dokończyliśmy etap biegowy.

E4 – rower 44km
Przepak znów robimy szybciej – 5 minut przewagi i znów uciekamy na rowerach.
RaidAR opuści tą strefę zmian 2,5 godziny później.

PK 42 to jaskinia Dupka. Tu mijamy otwór jaskini o 10 metrów i tracimy całą przewagę.
Onnevalem wychodzi na prowadzenie, ale nie na długo. Pustynia Siedlecka  pada naszym łupem i dzięki lepszemu wariantowi to my znów mamy 10 minut przewagi.
ZS1 – wspinaczka. Estończycy zaczynają kiedy my kończymy. Przewaga rośnie do 16 minut.
Jest dobrze i nagle Marzka zrywa łańcuch. Chwila roboty i nerwów, bo ani Marzka, ani Andrzej, ani ja nie zabraliśmy zapasowej spinki. Jedyną ma Stasiu – rozmiar 10. Marzkowy łańcuch to 12tka.
Działa, jedziemy dalej, ale na kolejnym PK, gdzie w kolejnej jaskini do odnalezienia były dwa punkty, znów przybijamy piątkę z Estończykami. Tak dojeżdżamy z przewagą 2 minut do 2 strefy zmian.

E5,6,7 – bieg, kajak, bieg 36km
Na przepaku znów jesteśmy szybcy – 4 minuty szybsi od Estończyków.
Ten potrójny etap jest bardzo ciekawy – są punkty „tylko biegowe”, „tylko kajakowe” i „biegowo-kajakowe” czyli takie, co do których można zdecydować czy zaliczyć je z buta, czy z kajaka.
To sprawia, że każdy zespół robi to po swojemu. My zdecydowanie inaczej niż Estończycy i choć byli  wyraźnie szybsi na wodzie, to całościowo wariant chyba mieliśmy lepszy.
Dwa punkty biegowe były bardzo blisko siebie po dwóch stronach rzeki, więc do „atrakcji” zawodów trzeba dodać przejście rzeki z wodą po szyję.
Etap kończymy z 16 minutową stratą.
RaidAR dalej ma do nas 2,5 godziny straty.

E8 – rower 75km
Jest środek nocy, Estończycy odjechali i teraz to my musimy gonić. Po pół godzinie dojeżdżamy do kolejnej atrakcji – mapy Szwajcarki.

I zaczyna się psuć.
Tu warto przypomnieć, że jedziemy na przeskalowanych mapach, jest noc, na mapie widać tylko skrawki, cała robota musi opierać się na odmierzaniu odległości z licznika rowerowego, a ten jak zaczarowany nie chce się zgrywać z rzeczywistością.
Oczywiście to działo się już wcześniej na całej trasie, ale teraz w nocy na mapie Szwajcarce to powoduje duże problemy. Każdy punkt idzie nam bardzo powoli, a na ostatni dojeżdżamy ścieżką której nie ma na mapie, a właściwie na skrawku mapy, bo na Szwajcarce większość to biała kartka.
Wiemy że nie poszło nam tu dobrze, ale jedziemy dalej.

Marzka w upadku obija żebra, ale aż do mety właściwie nie jęknie.
U mnie zaczyna odzywać się „niepodładowany” bank snu i jest kryzys. Andrzej gdzieś zapodziewa mapę nr 3 [było ich 12] więc oddaję mu moją, bo u niego głowa lepiej pracuje. Podjeżdżamy do PK78 i „czeszemy” nie te skały co trzeba. Błąd na około 100m, a kosztuje nas prawie godzinę straty.

I tu teraz przyda się akapit o kluczu do skutecznej nawigacji w AR. Ten klucz to dwójka zgranych nawigatorów. Musi być współpraca, ciągłe skupienie obu osób. Jeden nie może dominować drugiego, bo często ten który jest z tyłu wyłapuje błąd pierwszego i musi ufać swoim osądom, żeby szybko reagować. Przed PK78 Andrzej zjechał za daleko, ale to nie była jego wina, tylko moja że „nawigacyjnie” mnie tam wtedy nie było.

Po tym punkcie to już wiemy, że zwycięstwo odjechało na dobre.
Kulamy się dalej, robi się jasno. Zaliczamy zadanie specjalne w skalnej studni, i kierujemy się w stronę Góry Zborów. Tam dokładamy sobie jeszcze jednego babola nawigacyjnego, bo już nam nic nie gra [ani odległości na mapach, ani ścieżki] i uciekła też pewność siebie. Trafiamy jednak na ostatnie zadanie specjalne – fajny most linowy, zjazd i drabinka linowa, a dalej to już kilka kilometrów do mety.

Meta.
Jesteśmy drudzy na mecie i załapujemy się na drugie zdjęcie tego dnia. Ważne, bo widać na nim zadowolenie i radość – i dobrze bo tak było.
Dzięki Marzka, Stasiu, Andrzej – to były rewelacyjne zawody.
Zespołowo super współpraca, ambitna walka. Nawigacyjnie do pewnego momentu doskonale, potem gorzej, ale na tym polega ten sport – raz zyskujesz, raz tracisz a wygrywa ten kto popełnia mniej błędów.
Trasa super – dynamiczna, w ciekawych miejscach, wielowariantowa z mnóstwem „atrakcji” nawigacyjnych. Etap kajakowo-biegowy też był pięknie wymyślony i każdy zespół realizował tam swój scenariusz. Nudy nie było.

Można by rzec – doskonałe zawody.
I tylko jeden minus, a właściwie dwa.
O skali mapy już dużo napisałem, to teraz zdanie na koniec o decyzji Jurka po złożonym proteście.

Uważam [nasz cały zespół ma takie zdanie] że skorygowanie wyników tylko dla jednego fragmentu jest niesprawiedliwe.
Błąd organizatora był jeden główny – zła skala mapy – i miał wpływ na całe zawody na całej trasie. Nie można korygować wyników tylko dla jednej sekcji, tylko dlatego że tam dużo zespołów sobie nie poradziło i że dało się tam dość łatwo korektę czasową wprowadzić.
Wszyscy mieli takie same warunki, wszyscy mierzyli się z tym samym problemem. Jednym poszło gorzej na azymutach, a innym w nocy na szwajcarce, a jeszcze innym w wielu miejscach, które nawet ciężko wskazać. W efekcie decyzji to my zostaliśmy „ukarani” najbardziej za to, że poradziliśmy sobie w trudnym miejscu najlepiej i finalnie spadliśmy w klasyfikacji na trzecie miejsce.
Takie są ostateczne wyniki, przyjmujemy to na klatę i zabieramy się do treningów, żeby następnym razem żadne protesty i decyzje sędziowskie nie psuły nam humorów.

Polecamy:
rajdbeskidy.pl
sledzgps.pl – tu zapis relacji z naszych zawodów
packraftowo.pl
outdoor magazyn

Zdjęcia: FB Rajd Beskidy, mapy od Śledź GPS

Chcemy się podzielić naszym podejściem do tego tematu i zrobimy to m.in. na przykładzie niedawno ukończonego Rajdu Beskidy WINTER.

Na początek jednak wspomnienia.

W 2023 roku na długim 600 kilometrowym Rajdzie Beskidy zatrzymywaliśmy się  tyle razy na stacjach benzynowych, że nie umiem tego zliczyć. Jedliśmy w strefach zmian, byliśmy też w sklepach, pizzerii i w schronisku.

Z punktu widzenia odżywiania to było ok, bo w miarę w dobrym stanie trzymaliśmy się przez całe zawody, energetycznie było w miarę dobrze.
Wygraliśmy te zawody i być może takie „spokojne” podejście było nam wtedy potrzebne, bo dla nas wszystkich to były najdłuższe zawody w życiu. Stając na linii startu nie wiedzieliśmy co się z nami będzie działo czwartego i piątego dnia.
Po zawodach zrobiliśmy jednak analizę czasów i pokazało się … 6 godzin 15 minut.
Ponad 6 godzin poświęciliśmy na zawodach na postoje na jedzenie.
Zawody trwały 102 godziny, a więc było to 6 % czasu.
Bardzo dużo.
/ Jeśli ktoś ma ochotę zobaczyć film z Rajdu Beskidy 2023 to odsyłamy na youtuba /

Poszukiwania idealnej strategii żywieniowej

Wiedzieliśmy że trzeba coś z tym zrobić.
Rok później zdecydowanie rzadziej zatrzymywaliśmy się na hot-doga i kawę, ale też nie za bardzo mieliśmy przemyślany inny system żywienia. Energetycznie byliśmy w gorszym stanie, deficyt kaloryczny potęgował zmęczenie i tempo od 3 dnia było bardzo wolne.
Konkurencja była znacznie mocniejsza niż rok wcześniej i w efekcie skończyliśmy zawody na 5-tym miejscu.

Dalej więc kombinowaliśmy.
Zaczęliśmy więcej notować – kto co planuje zjeść, co zjadł.
Zaczęliśmy liczyć ile kalorii ubywa, ile jedzenia trzeba zjeść, ile da się zjeść.
Zaczęliśmy dyskutować ile słodkiego, ile słonego, ile węglowodanów, ile tłuszczów.
Zaczęliśmy też eksperymentować czym zastąpić żele energetyczne.

Tu przykładowa tabela pokazująca orientacyjne spalanie kalorii w zależności od wagi, długości zawodów i poziomu wysiłku. Mniej więcej pasuje to do tego co pokazują nam nasze zegarki. Wniosek nasuwa się sam – to są ogromne ilości jedzenia.

Dużo też czytaliśmy i słuchaliśmy o odżywianiu w sportach wytrzymałościowych. Spoglądaliśmy na biegaczy ultra, triathlonistów, kolarzy długodystansowych. Z każdej strony płynie jeden wniosek – jeść (pić) węglowodany, jeść ich więcej, właściwie tyle ile się da.
Trzeba to trenować i szukać najlepszego, najprostszego sposobu przyjmowania pożywienia.

Jest jeszcze oczywiście temat tłuszczów, zarówno tych zjadanych i tych „spalanych” z tkanki tłuszczowej.
Tak, to jest ważny element, bo właściwie na każdych zawodach jedziemy na deficycie kalorycznym i spalanie tkanki tłuszczowej pozwala nam „dokulać się” do mety.
Jeśli jednak naszym celem jest walka o najlepszy wynik, to trzeba ten deficyt minimalizować, a najlepszy na to sposób to węglowodany.

Nasze jedzenie dziś

I tak doszliśmy do stycznia 2026 i na dziś nasze podejście do żywienia wygląda mniej więcej tak jak opiszę poniżej. Mniej więcej, bo nie we wszystkim się zgadzamy i nie wszystko mamy jeszcze dograne.

Jako minimum wyznaczyliśmy sobie 250kcal/h.
Ciągle nad tym pracujemy, ale patrząc na powyższą tabelkę widać bardzo dużą różnicę w zależności od wagi ciała. Zapewne więc skończy się tak, że dla Marzki minimum to będzie około 200kcal/h a dla facetów ważących 80kg poziom ustalimy na 300kcal/h.
 
Jako bazę w żywieniu stosujemy „magiczny soczek” węglowodanowy, czyli właściwie dokładnie to samo co znajduje się w żelach energetycznych, ale robimy go sami, jest w formie płynnej i ładujemy go do flasków i bidonów.
O tym jak robimy nasz napój węglowodanowy, jak go testujemy i jak z nim trenujemy napiszemy osobny tekst, ale dla zobrazowania tematu krótkie obliczenie. Bo zalet jest kilka, a jedna z nich to cena.
Załóżmy, że Mistrzostwa Świata na Korsyce będą trwały dla nas 120 godzin. Załóżmy, że dobrze by było przyjąć w postaci węglowodanów 200kcal na godzinę.
W scenariuszu z żelami to są 2 żele na godzinę, czyli w sumie 240, czyli co najmniej 2000 zł zostawione w hurtowni żeli.
W naszym scenariuszu to jest 6 kg proszku w formie fruktozy i maltodekstryny [odmiana glukozy], woda, coś do smaku i sól. Po godzinie roboty wszystko będzie gotowe, a koszt – 120-150 zł.

Drugi element to jakieś jedzenie w postaci stałej.
Tutaj działamy trochę na zasadzie co kto lubi i co mu pasuje, ale ważny jest podział na „coś dużego” typu bułka i to staramy się jeść co 4-6 godzin oraz „coś do przegryzania” typu orzeszki, żelki, ciastka.

Trzeci element to liofilizaty i tu zaczęliśmy testować pomysł aby zalewać liofy w strefie zmian, ale jeść je już w marszu po wyjściu na kolejny etap.
Zrobiliśmy też kilka testów z zalewaniem liofa zimną wodą. Wyszły pozytywnie i niewykluczone, że na jakieś bardzo długie etapy będziemy zabierać paczuszkę do plecaka i obiad zjemy przy strumieniu w środku gór.

Analiza startu na przykładzie Rajdu Beskidy Winter

Przed każdym wyścigiem Andrzej robi tabelkę, w której suma godzin jest bazową wartością ile jedzenia trzeba przygotować.

Na WINTERZE szykowaliśmy się na 22,5 godziny. Na mecie zameldowaliśmy się po 22.

Co jedliśmy.

Tabela Marzki:

Komentarz Marzki – Za mało na drugim rowerze+ zimno + „zmęczenie mentalne na tym etapie” – odczuwalny spadek siły.

Tabela Andrzeja

Komentarz Andrzeja – Całość weszła idealnie. Bardzo dobrze sprawdziło się dosypywanie do soczków (80% malto, 20% frukto) elektrolitów z dekatlonu o różnych smakach – dzięki temu sam smak soczków nawet na moment mi nie zbrzydł.
Garmin pokazuje ok. 10 500 spalonych kalorii. jeżeli to prawda to spożycie ~70% tego, co tracimy to i tak bardzo dobry wynik

Tabelka moja [Marek]

Mój komentarz – Jedzenie na zawodach super – 370kcal/h. Najwięcej w życiu, weszło bez problemu, ani chwili z uczuciem głodu. Liof w marszu po przepaku – bardzo dobra opcja.

Stasiu bez tabelki i z trochę innym podejściem.
Komentarz Stasia – Nie policzę dokładnie, ale plan ciastko +dwa daktyle/h był dobry, na przepaku banan + żel, wyszło pewnie trochę mniej niż u Was, ale zero głodu, moc cały czas równo.
Tu drobne wyjaśnienie – Stasiu urwał hak przerzutki po pierwszym etapie i wychodził z nami tylko na etapy biegowe. W czasie rowerowych miał przerwę, więc trudno tu o dokładną analizę.  

Na koniec

Podsumowując Zimowe Beskidy – zjedliśmy dużo. Na pewno wiele więcej niż w poprzednich latach. Zjedliśmy prawie wszystko z tego co było zaplanowane, a często to jest największy problem. Wszystko jedliśmy „w ruchu” i nie mieliśmy żadnych problemów żołądkowych.
Wydaje się więc, że idziemy w dobrym kierunku i może na Korsyce jedzenie to będzie nasza mocna strona.
Postaramy się po majowych Beskidach zrobić podobne podsumowanie, a później zobaczymy jak będzie na Mistrzostwach Świata.

Jeśli ktoś ma swoje pomysły i chce się nimi podzielić to zapraszamy, a może coś Wam tu nie pasuje, to zapraszamy do dyskusji.

Tu można posłuchać też kilku bardzo ciekawych podcastów w tym temacie. Są one też dostępne na youtube.
https://open.spotify.com/episode/0edDuREbs1x1BZ2XKLIDHs – Damian Pazikowski, dietetyk i kolarz ultra
https://open.spotify.com/episode/1tix1ywKrSLbY4CHYBdST7 – Marta Naczyk, dietetyczka i biegaczka ultra
https://open.spotify.com/episode/7u6c4ftBaKPSmldNVPDsIv – Kasia i Maciek Dąbrowscy, biegacze górscy
https://open.spotify.com/episode/4Vhn3TM4n1F37XQn2AaH43 – konkretnie o samych węglowodanach

Jurkowi Lekkiemu i całej ekipie organizatorów Beskidów udaje się już drugi raz z rzędu trafić z terminem zimowych Beskidów dokładnie w ten moment, gdy nad naszym krajem przelatuje ten zawsze zbyt krótki niż z mrozami i opadami śniegu. Rok temu w okolicach Rzyk walczyliśmy w półmetrowym śniegu i solidnych mrozach. Teraz na kilka dni przed rajdem dosypało i domroziło. I dobrze, że zacytuję klasyka – jak jest zima to musi być zimno.

W bazie w Pewli Ślemieńskiej instalujemy się w piątek około 18 żwawo ogarniając logistykę – przepaków jest sporo. Po każdym z 6 etapów trafiamy do miejsca z torbą, ciuchami, żarciem. Luksusowo. Tyle, że za oknem już grubo po zmroku. Delikatnie chwyta mróz, a w powietrzu staje mgła tak gęsta, że idzie topór zawiesić. Na odprawie Jurek ostrzega, że choć jest mokro, to pewnie ta zasłonka z wilgoci już w dogodnych miejscach przymarza, więc ostrożnie, szczególnie na rowerze. Druga uwaga dotyczy nart – gdy pada pytanie, kto będzie robił etap narciarski bez nart (tak, jest taka opcja) to okazuje się, że jesteśmy zaledwie jedną z dwóch ekip, która podjęła takie ryzyko. Czy się opłaci? Zobaczymy za moment.

O punkt 20:00 wychodzimy przed bazę w szkole, odliczamy i ruszamy dzikim pędem w dół. Pierwszy etap to 30 km roweru. Peleton zjeżdża do wsi niżej, woda chlapie spod kół. Za moment odbijamy w górę i pierwszy mocny podjazd. Sapiemy, ale żwawo trzymamy czub grupy. Gdy dojeżdżamy do przełamania blisko przełęczy, odbijamy w lewo i … nieco niepewnie próbujemy wyczytać właściwy zjazd do lasu. Trochę niepewności, miotania się, ale w końcu obieramy właściwą stokówkę – śnieg na 15-20 cm, mokry, trzeba przepychać rower siłowo. Zaliczamy pierwszy PK w okolicach 4-5 miejsca, ale bezbłędnie wykonujemy wariant zjazdu do wsi i wychodzimy na czub.

Przez kolejne dwie godziny odhaczamy kolejne punkty położone w dolinie dookoła Żywca. Jesteśmy bardzo nisko, dookoła temperatura bliska zeru i wszędzie mnóstwo wody i błota. Oblepiamy siebie i rowery każdym typem tego śniegowo – błotnego syfu. Gdy po 2,5h dobijamy do przepaku pod Lipową w Dolinie Zimnika jesteśmy dość mocno przemoczeni. Szybki przepak i ruszamy na etap 2 – narty lub trekking – ok. 24 km. Strategicznie podjęliśmy decyzję, że nie bierzemy ani nart skiturowych ani biegowych. Uzbroiliśmy się jedynie w klasyczne dupoloty, by wesprzeć się na zjazdach. Na start trzeba wydymać na Skrzyczne. Ciśniemy żwawo doskonałymi stokówkami po południowej stronie góry. Około pierwszej w nocy przybijamy piątkę z żabą na szczycie i świeżutko wyratraktowaną trasą lecimy z buta w okolice Małego Skrzycznego – no dobra, tu rzeczywiście narciarze mogą to zjechać w kilka minut. Tu będą mieli przewagę. Ale póki co – zwłaszcza gdy trafiamy z powrotem na grań między Małym Skrzycznem a Malinowską Skałą – cieszymy się, że nie targamy niepotrzebnego ciężaru ze sobą. Chwilę później przecieramy drogę do punktu w okolicach jaskinii – taki śnieg najgorszego sortu. Na wierzchu ostra warstewka zmrożonego lodu, ale wystarczy się przebić, by wylądować nogą po kolana w puchu. Krok za krokiem dylamy do góry – tym samym otwierając drogę do punktu pozostałym ekipom. W tym momencie dochodzą nas Litwini – jedyna ekipa, która wyszła na ten etap z biegówkami. Są mocni i gdy my znowu trafiamy na nieprzetarty fragment drogi, mijają nas z lekkością. Niemniej to my jesteśmy 40 minut później na przepaku jako pierwsi. Gdy kończymy ten etap jest już naprawdę rześko – mróz w okolicach -8 stopni.

Gdy wbiegamy na przepak widzimy skrzące się warstewką gołoledzi rowery – cała ta wilgoć, całe to błocko i śnieg, które tak intensywnie zbieraliśmy podczas pierwszego etapu, teraz zamarzły. Mapniki zaszronione, kasety, przerzutki i łańcuchy obłożone lodem. Pierwszy na rower wsiada Marek, ale ma problem z piastą – nie ma oporów, więc kręci korbą w powietrzu. Druga jest Marzka – raportuje po chwili jedynie jeden działający bieg. Dalej wsiadam ja i jakoś idzie, choć też bez działających przerzutek. Ostatni wsiada Stasiu i zdoła tylko wsiąść. Obraca korbą raz i krzyczy, że „po zawodach”. Ułamany hak przerzutki. Jest nadzieja, bo mamy zapas, ale ten okazuje się niekompatybilny. No to rzeczywiście po zawodach. Decydujemy się jechać dalej we troje, Stasiu w tym czasie dokula się do bazy i dołączy do nas na pozostałych etapach.

Etap 4 to 24 km trekkingu w typowym, beskidzkim stylu – czyli odwiedzamy jary, strumienie, rozwidlenia w masywie górującym nad Pewlą. Nawigacja dość prosta – najbardziej problematyczne jest schodzenie do dna jarów w tym mokrym, powoli roztapiającym się śniegu. Odhaczamy zadanie specjalne – zjazd na Janikowej Skale – unikalnej, lekko połogiej płycie z piaskowca. Kilometr dalej wchodzimy do rzeki, żeby wrócić do masywu i złapać punkt w zboczu. Dalej konsekwentnie odhaczamy punkty spadając z głównej grani do każdego potoku. Świeci słońce, lekko na plusie. Świetny warun do takich zabaw.

Po 4,5 godzinach na treku jesteśmy z powrotem w bazie. Krótka, szybka przebierka i ruszamy na rower – etap 5. Organizatorzy skracają trasę, więc ten etap jest bardzo przyjemny – nawigacyjnie bajecznie prosty, świeci słońce, dookoła widoki na Beskid Śląski i Żywiecki. Po drodze sporo przewyższeń. Asfalty czujne – czasami czyste, czarne, bezpieczne. Czasami zaś oblane lodem.

Około 15:30 wracamy ponownie do bazy, by wyruszyć na ostatni etap – trekking na mapie LIDAR. Litwini – jedyny zespół przed nami – wyszli z bazy 50 minut wcześniej, więc bardzo ciężko będzie ich dogonić. Ale to LIDAR – LIDAR nie bierze jeńców, jak stracisz kontakt z konturami w terenie, to odnalezienie się na powrót może zająć wiele godzin.

Wychodzimy i cieszymy się, że jest jeszcze jasno – połączenie nawigacji w nocy z LIDARem to istny koszmar każdego nawigatora. Wystarczy przypomnieć sobie co rok temu wydarzyło się w okolicach Wisły podczas Rajd Beskidy Short – na krótkim nocnym etapie LIDAR położył wiele ekip. Najszybsi potrzebowali wtedy zaledwie 3h, zaś niektórzy czesali las nawet 8h. Tym razem pierwszy punkt wpada luźno – dość dobrze odczytujemy zarys terenu i pomagają też już mocno wydeptane ślady w śniegu. Drugi punkt – po krótkich wątpliwościach też wchodzi dobrze.

Wtedy tego nie wiedzieliśmy, ale Litwini między PK49 a PK47 zaliczają ogromną wtopę – w jarach i dolinach spędzają równą godzinę zanim trafią do 47.

My tymczasem 47 odnajdujemy dość szybko. Litwini są na odległość 8-10 minut. Oczywiście wtedy tego nie widzieliśmy.

Niemniej chwilę później nieco za daleko schodzimy do dna jaru i teren wyrzuca nas daleko na zachód – wtopa na około kwadrans.

W okolicach 18 – po około 21 godzinach napierania – meldujemy się na mecie. Marzka z Markiem wygrywają z dużą przewagą kategorię MIX. My ze Stasiem zbijamy piątki – mimo DSQ to był rewelacyjny trening w drodze do tegorocznych mistrzostw świata. Cieszy fakt, że mimo ewidentnie mniejszej motywacji po problemach z rowerem, nie odpuściliśmy i bawiliśmy się na trasie do samego końca.

Link do trackingu

Organizator na razie zdradził niewiele szczegółów. Wiemy tylko tyle, że trasa będzie miała długość około 500 km i 18km w pionie, podzielona będzie na 12 etapów – 4 trekkingowe, 3 mtb, 3 packraftowe, 2 w kajakach po morzu. Zapowiada się całotygodniowa zabawa.

Korsyka to wyspa, która poza wąskim pasem wybrzeża, właściwie cała pokryta jest górami z wieloma szczytami powyżej 2000 mnpm. Gdyby pokusić się o jakieś porównania do bardziej popularnych outdoorowych wycieczek, to można by poukładać to tak – suma etapów trekkingowych to będzie takie UTMB. Suma etapów mtb to będzie jak połowa Carpathia Divide. Dopełnieniem całości będzie kilkadziesiąt kilometrów w wodzie, ale nie wiem do czego to porównać.
Całość musimy zrobić w trybie nonstop, pozwalając sobie tylko na kilka godzin snu w ciągu całego tygodnia.

Jako Nonstop Adventure jedziemy tam w składzie Marzka, Andrzej, Stasiu i ja [Marek].
Będą to dla nas zapewne najtrudniejsze zawody w życiu, nasze pierwsze mistrzostwa świata.
Trenujemy, chcemy się dobrze przygotować, będziemy o tej naszej drodze do mistrzostw opowiadać, a jak to wyjdzie – zobaczymy.

/ Marek /

Zeszłoroczne Mistrzostwa Europy w Adventure Racing – Raid Lowlands 2024 – rozgrywane na pograniczu holendersko – belgijskim rozochociły nas w masowych, dużych imprezach rajdowych. Wtedy na linii startu ustawiła się prawie setka czwórkowych ekip. Po niespełna 30 godzin napierania Marek Woźniczka, Marzka Janerka, Konrad Ciuraszkiewicz i Stasiu Odróbka skończyli rywalizację na 12 miejscu. To był wrzesień 2024. Równo rok później stawiamy się w Savonlinna w środkowej Finlandii by ruszyć na trasę kolejnej mistrzowskiej imprezy – Endurance Quest. Tym razem ekipa to Stasiu, Marzka, Piotrek Leja i ja.

Przed nami impreza w wymiarze niemal sprinterskim – ok. 235 km dystansu, ok 30h napierania, dużo etapów, dużo stref zmian, dużo zabawy w wodzie. Zresztą zerknijcie sami na schemat trasy:

Zanim jednak wbiegniemy do wody na pierwszy etap swimrun, organizator stawia w samym Savonlinna sprinterski bieg na orientację, który ma zadecydować o kolejności wchodzenia do wody następnego dnia. Prolog jest błyskawiczny, szybki, dość prosty nawigacyjnie i … słoneczny. Ba! Nawet gorący. Lecimy na krótko i cieszymy się rewelacyjną aurą – następnego dnia bowiem od samiuśkiego rana niebo przysłoni się szarym parasolem i mniej lub bardziej padać będzie całe zawody. Ot, typowa skandynawska aura.

Następnego dnia ustawiamy się na starcie w piankach i z materacykami pod ręką – czeka nas ok. 2 km swimrunu. Niby prosta rzecz, ale pechowo po starcie przebija się materacyk Piotrka. Spowalnia nas to, ale finalnie to tylko kilkanaście minut zabawy. Wybiegamy, przebieramy pianki, buty na nogi i w drogę.

Jak tam Wasze umiejętności nawigacyjne? – pyta nas jeden z Finów z zespołu, z którym przemierzamy fragment dzikiego lasu na 23 kilometrowym etapie trekkingowym. I dopowiada: „Bo teraz wyobraźcie sobie, że to samo czeka Was w nocy”. To samo, czyli czujna, trudna, wymagająca skupienia i doskonałego rozpoznania terenu nawigacja. Pytanie o nasze skille pada w momencie, gdy obiegamy duży głaz, który stoi obok dziesiątek innych podobnych głazów, w gęstwinie i na mocnym nachyleniu. Tu akurat błyskawicznie lokalizujemy lampion i odbiegamy Finom. Coś tam umiemy.

Atrakcją Endurance Quest i w ogóle imprez w Skandynawii jest doskonała jakość map – no cóż, bieganie z mapą to tutaj sport narodowy – do tego stopnia, że lokalna telewizja publiczna transmituje w prime time zawody pucharu świata na orientacji, które akurat poprzedniego tygodnia odbywały się w Belgii. Orientacji towarzyszy – przekładając na nasze warunki – prestiż godny turnieju czterech skoczni. Nic więc dziwnego, że Finowie zmapowali cały swój kraj – podejrzyjcie sobie dowolny fragment. To robi wrażenie.

Tymczasem pierwszy trekking jest przeglądem terenowych atrakcji rejonu – od szerokich, przyjemnych szutrów między lasami aż po czesanie skał. Od zapadających się butów w mokradłach po wąskie ścieżynki – a dookoła mnóstwo, mnóstwo jezior. Nawigacja idzie sprawnie. Przesuwamy się w stawce i po niespełna 4 godzinach dobiegamy do etapu 3, w którym rozdzielamy się.

Ja z Marzką lecimy biegiem po punkt, natomiast Piotrek ze Stasiem wskakują do canoe i płyną kilka kilometrów. Po niespełna godzinie zamieniamy się – chłopaki lecą po punkt a my ładujemy się do wody. Dosłownie ładujemy się do wody. Pierwszy fragment to podchodzenie w kierunku przeciwnym do nurtu w niewielkiej rzeczułce pełnej kamulcy. Ze trzy razy potykam się i wbijam do wody po szyję. Nic to, i tak już cali jesteśmy mokrzy. Ostatnie kilometry są już bardziej płynne – siecią jeziorek, małych rzeczułek dopływamy do przepaku.

Przepak idzie zwinnie i szybko wskakujemy na rowery. Mżawka, która towarzyszyła nam przez połowę dnia, przeradza się sporadycznie w mocniejszą zlewę. Ta zaś rozpuszcza szutry w błotne kałuże, więc problemem tego etapu jest po prostu konieczność stałego przecierania kokpitu i twarzy z błota. Nawigacja dość prosta – po prostu szutry, szutry, szutry.

Gdzieś w tym momencie – w okolicach 8-10 godziny napierania, Stasiu coraz mocniej sygnalizuje, że nasze plany czasowe niebezpiecznie zahaczają o limity organizatora. Na etap 5 – krótką przebieżkę między dwoma dużymi etapami rowerowymi – wjeżdżamy już w zasadzie „na styk”. Cholera – myślę sobie – ostry ten limit, bo napieramy naprawdę żwawo, ciśniemy ile fabryka dała.

Sześć kilometrów przebieżki traktujemy jako okazję do rozgrzania się i dopalenia kaloriami. Mija godzinka i wracamy na rower. Wybija 19. Za max dwie godzinki będzie już ciemno. Limit wisi nam cały czas nad głowami – nie chodzi generalnie o cały limit na zawody – tu jesteśmy bezpieczeni. Chodzi o cut-off, który wyznaczono na końcu tego etapu. Jeżeli do 1:45 w nocy nie skończymy 84 km roweru, to na kolejnym etapie – 27 km biegu na orientację – będziemy zmuszeni odpuścić część trasy. No kurde, spokojnie zdążymy – myślę sobie, gdy rozpoczynamy rower. Wracamy do powtarzalnego rytmu – szerokie szutry, asfalty, szutry, asfalty. Gdzieś na długim przelocie przez drogę daleko z przodu z gracją przebiega łoś. Duży łoś. Po chwili zapada noc.

Dystans umyka dość żwawo do momentu, gdy nie wjeżdżamy w okolice Savonlinny – tu bowiem organizator wstawił „bonus” – kilka kilometrów dodatkowej jazdy na orientację ze specjalną mapą. Niby drobiazg, detal, krótki dystans, ale wkrada się sporo zniecierpliwienia – nie rozmawiamy już w zasadzie o niczym, tylko ile czasu zostało, czy zdążymy. Orientacja też nie jest prosta – las spowija mgła, pada deszcz, robi się niesympatycznie zimno, a teren gładko nie puszcza. Sporo górek, singlowych ścieżek i takiej bardzo czujnej – w efekcie powolnej – jazdy. Żeby nas lekko dobić, przed orientacją Stasiu wyłapuje panę w tylnim kole, a pierwsza dętka nie siada, więc znowu ucieka gdzieś kwadrans.

Na sam samiuśki koniec tego etapu – dostajemy jeszcze w mordę trzema punktami kontrolnymi usianymi w pełnym singlowych ścieżek lesie, gdzie nasze tempo spada do mozolnego marszu. Usłane korzeniami, głazami, kamulcami ścieżki pewnie byłyby przejezdne za dnia, ale nocą tłuczemy się, przewracamy i ślizgamy. I przeklinamy w ten nocny, fiński las naprawdę gęsto. Na dwa punkty przed przepakiem już to wiemy na pewno – cut-off nam odjechał. Nie zdążymy, czeka nas skrócenie trasy. Na ponad 50 ekip na trasie tylko 6 zdołało wyrobić się przed cut-offem.

Dojeżdżamy o 3 nad ranem na przepak. Wymoczeni, wyziębieni, poobijani i … nieco zrezygnowani. Na tyle, że trochę nie wiadomo jak, ale zanim wyjdziemy z tego przepaku minie… prawie godzina! Katastrofa. Przebieramy się, jemy, napełniamy bukłaki i gdzieś w trakcie umyka nam tak dużo czasu. W końcu wybiegamy by zebrać na skróconej trasie kilka punktów – czasami trudnych, czujnych, nieoczywistych. I taka nawigacja sprawia nam masę radochy, bo – jak już wspominałem – mamy w rękach doskonałe mapy, więc trzeba czytać mapę, gapić się w nią nonstop, odnajdywać każdy element.

Nie da się jednak ukryć, że nawet gdy około 6:30 wstaje dzień – znowu pochmurny, deszczowy, zimny – to nie wlewa on w nas dużo nadziei. Poruszamy się już nieco wolniej. Gdzieś mentalnie nam te zawody odjechały.

Około 8 rano wsiadamy na kajaki – przedostatni etap. Mija 24 godzina imprezy a my wypływamy na wielkie wody jeziora Saimaa. No właśnie, Saimaa – to największe jeziorze pojezierza fińskiego i całej Finlandii. Gigantyczny zbiornik wodny, który jest defacto systemem wielu połączonych jezior. Na przepaku znowu przez palce przelatuje nam czas – przebieramy się w pianki, chodzimy bez ładu i celu. Wypływamy i płynie się rewelacyjnie – wiatr nie jest duży a kajaki świetne. Podpatrujemy jak niektóre fińskie ekipy rewelacyjnie pływają – sami zrobiliśmy duży progres w tym temacie przez ostatnie miesiące, ale dla obywateli krainy 188 000 jezior wiosło – obok nart – to chyba element z którym się po prostu rodzą.

Na sam koniec bierzemy materacyki w dłoń i wybiegamy na swimrun dookoła miasta. Zaraz po przepaku organizator wystawił zadanie specjalne – na dużej ściance jest zjazd (to robią dwie osoby) i podejście (to robią też dwie osoby). Dobiegamy i … stajemy w kolejce. I w tejże kolejce stać będziemy równo godzinę zanim dostaniemy swoją szansę. Frustrujemy się już potwornie, bo stoimy tam z pełnym przekonaniem, że do zaliczenia trasy niezbędne jest wykonanie ZS’a. Otóż nie było, czego nie doczytaliśmy w regulaminie. Część ekip – mądrzejszych od nas – widząc kolejkę po prostu odpuszcza i biegnie zaliczyć punkty na swimrunie. My zaś stoimy i patrzymy jak ekipy przed nami męczą się z podejściem. Na sznurkach rozgrzewamy się i wreszcie biegniemy w stronę centrum. Do limitu blisko, więc wybieramy tylko kilka punktów – gdyby nie zmitrężona godzina na zadaniu zrobilibyśmy ich znacznie, znacznie więcej.

W okolicach 14 wbiegamy na linię mety po niespełna 30 godzinach napierania. Jest tak samo szaro, buro i deszczowo jak na starcie. Zbijamy piątkę. Idziemy coś zjeść, w zgodzie z tradycją miejsca trafiamy też do sauny i … lekko przysypiamy na podsumowaniu zawodów.

W kolejnych dniach obserwujemy zamieszanie z leaderboardem, który przechodzi 3 lub 4 iteracje zanim oficjalne wyniki zostaną opublikowane – finalnie lądujemy na 20 miejscu. Jak na ambicję walki o top 10 – kiepsko. Niemniej same zawody, ich poziom, teren, mapy, specyfika trasy, mnogość etapów – super sprawa. Gdyby nie ta końcówka z ZSem pewnie patrzylibyśmy na okolice 12-14 miejsca.

Przed i po zawodach rozmawiamy z Laurim – projektantem trasy i jednym z organizatorów. Nie pozostawia złudzeń – „To miała być trudna trasa, do zrobienia w całości tylko przez najlepszych. Trasa godna mistrzostw Europy”. Potakuję, bo cóż mogę powiedzieć. Wracamy z Finlandii ze wspomnieniami fajnej przygody, doświadczeniem nawigacji na skandynawskim poziomie i kilkoma solidnymi lekcjami napierania na tym poziomie.

Strona zawodów Endurance Quest

Tracking GPS

Wyniki

Obrazki z 2024 roku.
Adventure Racing to sport bez życiówek, każde zawody są różne od poprzednich i trudne do opisania. Być może z pomocą obrazu można pokazać cząstkę tego czym AR jest. Oto filmowe wspomnienie startów teamu Nonstop Adventure w 2024 roku. Mieliśmy wyścigi lepsze i gorsze, kilka razy wygraliśmy, kilka razy byliśmy trochę niżej w klasyfikacji, ale zawsze walczyliśmy.
To był fajny rok.
Na końcu filmu bonus – czyli co się wygaduje w piątym dniu zawodów.